स्ट्रेट अफ हर्मुज खोल्न अमेरिका र इरान सहमत

नुवाकोट । अमेरिका र इरानबीच स्ट्रेट अफ हर्मुज पुनः खोल्ने सर्तमा दुई हप्ताको युद्धविराम सम्झौता भएपछि विश्वव्यापी तेलको मूल्यमा तीव्र गिरावट आएको छ। शेयर बजारमा पनि उत्साह देखिएको छ।

बेन्चमार्क ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य करिब १५.९ प्रतिशतले घटेर प्रति ब्यारेल ९२.३० डलर पुगेको छ। त्यस्तै, अमेरिकामा कारोबार हुने तेलको मूल्य करिब १६.५ प्रतिशतले घटेर ९३.८० डलरमा झरेको छ। यद्यपि, यो मूल्य फेब्रुअरी २८ मा द्वन्द्व सुरु हुनुभन्दा अघिको तुलनामा अझै बढी हो। त्यसबेला तेलको मूल्य प्रति ब्यारेल करिब ७० डलर हाराहारीमा कारोबार भइरहेको थियो।

अमेरिका र इजरायली हवाई आक्रमणको बदला लिन इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज प्रयोग गर्ने जहाजहरूमा आक्रमण गर्ने धम्की दिएपछि मध्यपूर्वबाट हुने तेल र ग्यास आपूर्तिमा गम्भीर अवरोध सिर्जना भएको थियो। जसका कारण ऊर्जाको मूल्य आकाशिएको थियो।

यता बुधबार बिहानको कारोबारमा एसिया–प्रशान्त क्षेत्रका प्रमुख स्टक सूचकांकहरू बढेका छन्। जापानको निक्केई २२५ ४.५ प्रतिशतले बढ्यो भने दक्षिण कोरियाको कोस्पी एक्सचेन्ज ५.५ प्रतिशतले वृद्धि भयो।

मंगलबार साँझ सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले भनेका छन्: “यदि इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज तत्काल र सुरक्षित रूपमा पूर्ण रूपमा खोल्न सहमति जनाउँछ भने, म दुई हप्ताका लागि इरानमाथिको बमबारी र आक्रमण स्थगित गर्न सहमत छु।” उनले मंगलबार २०:०० ईडिटी (बुधबार ००:०० जिएमटी) सम्मको समयसीमा तोकेका थिए। उनले कुनै सम्झौता नभएमा “आज राति सम्पूर्ण सभ्यता समाप्त हुनेछ” भन्दै धम्की समेत दिएका थिए। इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले सामाजिक सञ्जालमार्फत “यदि इरान विरुद्धका आक्रमणहरू रोकिएमा” तेहरान युद्धविराममा सहमत हुने बताएका छन्। उनले स्ट्रेट अफ हर्मुजबाट सुरक्षित मार्ग “सम्भव हुने” पनि उल्लेख गरे।

बजार अनुसन्धान संस्था ‘अल्फासेन्स’का जेभियर स्मिथका अनुसार, ट्रम्पले धम्की दिए पनि द्वन्द्व बढाएर ऊर्जाको मूल्य अझै माथि पुग्न दिने कुरामा उनी सतर्क हुने सम्भावना छ। ट्रम्पको नेतृत्वमा बढ्दो अनुमोदन मूल्याङ्कन (अप्रुभल रेटिङ) को दबाबलाई ध्यानमा राख्दै, द्वन्द्वले “स्व–सिर्जित आर्थिक क्षति” निम्त्याउन सक्ने जोखिम निकै कम मानिसले मात्र मोल्न चाहने स्मिथले बताए। धेरै देशहरू खाडी क्षेत्रको ऊर्जामा धेरै निर्भर रहेकाले इरानसँगको युद्धको आर्थिक नतिजाबाट एसिया विशेषगरी नराम्रोसँग प्रभावित भएको छ। यस क्षेत्रका सरकार र कम्पनीहरूले हालैका हप्ताहरूमा उच्च ऊर्जा मूल्य र इन्धन अभावको सामना गर्न विभिन्न उपायहरूको घोषणा गरेका छन्।

मार्च २४ मा, आफ्नो ९८ प्रतिशत तेल मध्यपूर्वबाट आयात गर्ने फिलिपिन्सले पेट्रोलको मूल्य दोब्बरभन्दा बढी भएपछि राष्ट्रिय ऊर्जा संकटकाल घोषणा गर्ने पहिलो देश बनेको थियो।जेट इन्धनको मूल्यमा भएको वृद्धिको प्रतिक्रियास्वरूप यस क्षेत्रका धेरै एयरलाइन्सहरूले हवाई भाडा बढाएका छन् र उडानहरूमा कटौती गरेका छन्।