अब त्रिशूलीमा लामो र अग्लो मोटरेबल पुल

नुवाकोट। भोटेकोशी/त्रिशूली नदीमा आएको भयानक बाढी (हिमाली सुनामी)ले नेपाल–चीनको रसुवागढी नाकादेखि रसुवा, नुवाकोट हुँदै धादिङसम्म त्रिशूली र आसपासका नदी/खोलमा बनेका ३२ वटा मोटर चल्ने (पक्की) पुल बगायो ।

नुवाकोटको विदुरदेखि वेत्रावती–मैलुङ, स्याफ्रुबेसी– रसुवागढीसम्मको ५६ किलोमिटर सडकमध्ये ४० किलोमिटर सडक त पूर्ण रूपमा बगाएको सडक विभागले जनाएको छ । त्यस्तै, पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभीर, परेवाभीर, गल्छी–त्रिशूली सडकको रातमाटेमा पनि नदीले सडक पूर्ण रूपमा काटेको छ । कृष्णभीरको सडकखण्ड त नयाँ ट्र्याक खोलेर आज असोज १ गते बिहीबारदेखि सञ्चालन हुँदैछ । अन्य दुई ठाउँमा भने नयाँ ‘कटिङ’ गरेर गाडी चल्न थालेको छ ।

पुलहरू बगेपछि अहिले त्रिशूली नदीको पूर्व र पश्चिम गरी रसुवा, नुवाकोट र धादिङ जिल्ला स्पष्ट रूपमा दुई भागमा विभाजित भएको छ । त्रिशूली नदीको पश्चिमको तुलनामा पूर्वी भाग भने राजधानी काठमाडौंलगायत मुख्य राजमार्गसँग सडक सञ्जामा जोडिएको छ । यद्यपि त्रिशूली नदीको पूर्वतर्फ परे पनि रसुवाको सदरमुकाम धुन्चेलगायतका क्षेत्र भने अहिले पनि सहज सडक सञ्जालमा जोडिन सकेको छैन । वेत्रावतीको फलाखु खोलामा रहेका दुईवटै मोटरेवल पुल बगेको कारण धुन्चे राजमार्गबाट छुटिएको हो । नुवाकोटबाट नयाँ सडक प्रयोग गरेर कामचलाउ मात्र गरिएको छ । ठूला सवारीसाधन रसुवाको धुन्चेमा पुग्न सक्ने अवस्था छैन ।

नदीले कटिङ गरेर बगाएको सडक पुनः निर्माण गरेर काम चलाउ बनाउन सजिलो भए पनि पुल निर्माणमा भने ठूलो जोखिम मात्र छैन नयाँ प्रविधिको प्रयोग गर्नैपर्ने बाध्यतामा समेत सडक विभाग पुगेको छ । पुल बगेर मात्र क्षति भएन कतिपय ठाउँमा मोटरेबल पुल चाँडो नभाँचिदा वा नबग्दा पनि त्यसले ठूलो असर गरेको देखिएको छ । अहिले देवीघाटदेखि महादेवफाँटसम्म त्रिशूली नदीको पिँधमा ढुंगा, गेग्रान जम्मा हुँदा त्रिशूली नदी नै धेरै माथिबाट बगेको छ ।

स्थानीयका अनुसार बेलकोटगढी नगरपालिका–७ को महादेवफाँटबाट तारकेश्वर गाउँपालिकाको बुधसिंह जोड्ने मोटरेबल पुलमामा रुख, काठ, ढुंगालगायत बाढीले बगाएर ल्याएका सामानहरू केही समय रोकिँदा वेत्रावतीदेखि तीव्र गतिमा बग्दै आएका ठूला ढुंगाहरू त्यस आसपासमै रोकिएको थियो । उक्त पुलले केही समय त्रिशूली नदी छेक्दा विदुर नगरपालिका–३ को छत्रेफाँट पूर्णतः बगरमा परिणत भएको छ । यदि बाढीको पहिलो झड्कामै उक्त पुल भाँचिएको थियो भने सो क्षेत्रमा त्रिशूली नदीको गहिराई माथि आउने थिएन र छत्रेफाँट बगरमा परिणत हुने थिएन ।

यस्ता घटनाले त्रिशूलीलगायतका अधिकांश नदीहरूमा अब वारी र पारी दुईवटा मात्र पिलर अर्थात् ‘अवटमेन्ट’ बनाएर मात्र पुल बनाउनुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ । छोटा मोटरेवल पुलमा नदीको दुई किनारमा मात्र अवटमेन्ट बनाएर पुल हाल्ने काम भएको छ भने लामो नदीमा नदीको बीचमा पनि दुई÷तीनवटासम्म पिलर अर्थात् ‘पियर’ उठाएर पुल निर्माण गर्ने गरिएको छ । भदौ १० गतेको बाढीले अब नदीको बीचमा पियर उठाएर वा नदीको किनारमै अवटमेन्ट उठाएर पुल बनाउने हो भने त्यस्ता संकट थपिने देखिएको छ ।